Nederlandse Genealogische Vereniging
Wie op zoek gaat naar voorouders kan best wat hulp gebruiken...
Van de NGV bijvoorbeeld!

Afdeling Groningen

NGV afd. Groningen - Bevolkingsregistratie 1850 - 2000

Mei 2001: Bevolkingsregistratie 1850-2000

Door Femke en Lars Roobol

Bevolkingsregistratie: inleiding

Het kan soms erg lastig zijn om de levensloop van iemand die veel verhuisde (of geen "vast" huis had) te volgen. Sommige gemeenten hadden al in de 17e eeuw lijsten van weerbare mannen, ook in de vroege 19e eeuw zijn er dit soort lijsten gemaakt (Zoals het registre civique in 1811). Ook zijn er enkele volkstellingen gehouden, waar men alle inwoners aantreft.  

Men moest wel bij aankomst in een nieuwe (kerkelijke) gemeente een briefje laten zien van de oude kerk, een zgn. attestatie. Dit was deels om de identiteit te garanderen (en dat men gedoopt was), en had deels een juridische achtergrond. De kerk zorgde nl. ook voor de armen. Mocht de verhuisde persoon binnen een bepaalde tijd tot de bedelstaf vervallen, dan was de "oude" kerk nog verantwoordelijk voor zijn of haar levensonderhoud. Soms vindt men nog in oude kerkarchieven boeken met verleende en ingekomen attestaties, deze kunnen de onderzoeker soms op het spoor zetten van "verloren" voorouders.

In 1850 werd uit de behoefte om beter te weten waar iedereen zich ophield het bevolkingsregister geboren. Hierin werd van gebeurtenis tot gebeurtenis (en niet volkstellingsgewijs, ongeveer eens per 10 jaar) vastgelegd wie er bij elkaar woonde, en waarnaartoe men verhuisde, als men de woonplaats verliet.

Dit systeem van registreren is in 1939, bij de invoering van de persoonskaarten (nu vervangen door persoonslijsten) overbodig geworden. Op de persoonskaart (-lijst) wordt voor ieder in Nederland wonende persoon vastgelegd:

  • geboortedatum en -plaats, naam van de ouders.
  • huwelijksdatum en -plaats, naam van de partner, datum  en reden van ontbinding van het huwelijk (scheiding of overlijden).
  • de adressen waarop de persoon in de loop der tijd heeft gewoond. 
  • (bij mannen) de namen van de kinderen, hun geboortedatum- en plaats, en de datum waarop zij uit het ouderlijk huis zijn getrokken.

Als iemand al meer dan 3 jaar geleden is overleden, kan men zijn persoonskaart voor f. 6,25 bij het CBG opvragen (vrienden van het CBG betalen f. 4,70), zie hiervoor http://www.cbg.nl/faq/faq.htm#Persoonskaarten. 

Voor zoekgeraakte personen (na 1850) kan het bevolkingsregister een uitkomst zijn. Het gehele register (dat tot aan 1940 loopt) is openbaar, dit betekent dat men door deze registers vaak een generatie verder komt dan in de burgerlijke stand, dat maar tot 1902 (geboorten) resp. 1922 (huwelijken) openbaar is. 

Het nadeel van deze registers is dat zij vaak lastig te bereiken zijn, omdat zij door de gemeente bewaard worden, en niet door de (Rijks)archieven. Men moet dus vaak letterlijk de onderzochte persoon in de voetsporen volgen! Als men het onderzoek zelf wilt verrichten is het raadzaam om eerst te bellen voor een afspraak. Het aantal leesapparaten is meestal beperkt tot 1, men moet dus een voor een langskomen. Men kan natuurlijk ook een brief sturen naar het desbetreffende gemeentearchief (vaak is het archief in een kamer of hoekje van het gemeentehuis gevestigd). Veel gemeenten vragen een vergoeding (ongeveer 30 gulden) voor hun antwoord, hoewel er ook bij zijn die kostenloos fotokopieën opsturen.

Het C.B.G. in den Haag heeft veel registers op microfiche verfilmd, het gaat hier om de registers tot het jaar 1900. De Groninger Archieven hebben een grote collectie van deze fiches op de studiezaal staan. De collectie bestrijkt helaas niet heel de provincie Groningen, op deze bladzijde kunt  u lezen wat u op de studiezaal wel kunt inzien. Alle aanwezige jaren zijn hierop aangegeven (een jaar "op zich zelf" duidt een volkstelling aan, een reeks van jaren een echt bevolkingsregister), maar dat betekent helaas niet dat het register  ook in zijn totaliteit aanwezig hoeft te zijn op het archief. Er zijn gevallen (bv. Finsterwolde, 1860-1870) waarbij maar 2 van de 4 delen verfilmd zijn.

 

  • Adorp 1815, 1829, 1849, 1850-1910.

  • Aduard 1880-1893.

  • Appingedam 1840, 1850-1900.

  • Baflo 1860-1900.

  • Bedum 1825-1830, 1830, 1840, 1850-1900.

  • Beerta 1814, 1826, 1840, 1850-1900.

  • Bellingwolde 1815, 1850-1920

  • Bierum 1850-1900

  • Ten Boer 1839, 1850-1920.

  • Delfzijl 1815-1830, 1830, 1840, 1850-1900.

  • Eenrum 1840, 1850-1900.

  • Ezinge 1900-1920

  • Finsterwolde 1850-1900.

  • Foxhol 1870-1900.

  • Groningen 1822, 1830, 1840, 1850-1920, gezinskaarten 1920-1939.

  • Grootegast 1830, 1840, 1850-1900.

  • Grijpskerk 1850-1900.

  • Haren 1814, 1830, 1840, 1850-1900.

  • Hoogezand 1826, 1850-1900.

  • Hoogkerk 1850-1913, gezinskaarten 1913-1939.

  • Kalkwijk 1850-1900.

  • Kiel 1850-1900.

  • Lula 1850-1900.

  • Kantens 1811, 1812, 1815, 1820, 1826, 1829, 1830, 1840, 1850-1937.

  • Kloosterburen 1811-1900

  • Kropswolde 1850-1900.

  • Leek 1830, 1840, 1850-1900.

  • Leens 1811, 1814, 1829, 1839, 1860-1900.

  • Loppersum 1814-1828, 1816, 1826, 1840, 1860-1900.

  • Marum 1850-1900

  • Meeden 1880-1910

  • Middelstum 1826, 1829, 1830, 1840, 1860-1900.

  • Midwolda 1850-1920.

  • Muntendam 1850-1900.

  • Nieuwe Pekela 1850-1900.

  • Nieuweschans 1840, 1860-1900.

  • Nieuwolda 1818-1827, 1830, 1840, 1850-1900.

  • Noordbroek 1811, 1815-1826, 1829, 1850-1900.

  • Noorddijk 1830, 1840, 1850-1922, gezinskaarten 1922-1939.

  • Oldehove 1850-1900.

  • Oldekerk 1811-1830, 1840, 1850-1920.

  • Onstwedde 1850-1900.

  • Oude Pekela 1811, 1814, 1815, 1830, 1840, 1850-1900.

  • Sappemeer 1825,1830, 1840, 1849, 1850-1900.

  • Scheemda 1820,1830, 1840, 1850-1900.

  • Slochteren 1841, 1850-1900.

  • Stedum 1830, 1840, 1850-1900.

  • Termunten 1850-1900.

  • Uithuizen 1850-1900.

  • Uithuizermeeden 1815-1830, 1840, 1859-1900.

  • Ulrum 1840, 1850-1910.

  • Veendam 1811, 1811-1820, 1814, 1826-1834, 1850-1900.

  • Vlagtwedde 1850-1920.

  • Warffum 1860-1900.

  • Wedde 1850-1900.

  • Westerbroek 1850-1900.

  • Wildervank 1840, 1850-1900.

  • Windeweer 1850-1900.

  • Winschoten 1860-1900.

  • Winsum 1811-1820, 1814, 1829, 1839, 1850-1900.

  • ’t Zandt 1880-1900.

  • Zuidbroek 1811, 1814, 1815-1820, 1829, 1839, 1850- 1900.

  • Zuidhorn 1850-1900

Publicaties Archief
| © Nederlandse Genealogische Vereniging | Privacy Policy | Disclaimer | Website overzicht |