Nederlandse Genealogische Vereniging
Wie op zoek gaat naar voorouders kan best wat hulp gebruiken...
Van de NGV bijvoorbeeld!

Afdeling Groningen

NGV afd. Groningen - Militairen voor 1795 I

Op zoek naar Groningse militairen in het Staatse leger vóór 1795 (Deel I )

Joop van Campen, Roden

De infanterie van het leger (1576–1795) ten tijde van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden bestond uit ‘ingehuurde’ nationale en buitenlandse regimenten. Het waren beroepsmilitairen en de dienstplicht bestond nog niet. Een inleiding over het Staatse leger vindt u in het artikel Het Staatse Leger.

In het Nationaal Archief in Den Haag bevindt zich het archief van de Raad van State, het uitvoeringsorgaan voor militaire zaken. In dit archief vinden we de z.g. stamboeken van het Staatse leger. Uit de 18e eeuw zijn een beperkt aantal bewaard gebleven. Zo ook het stamboek van 1772–1795 van het 1e bataljon van het regiment van de (luitenant)-generaal Berend Baron Lewe van Aduard[1]. Hij was circa 60 jaar formeel commandant van dit regiment dat uit 2 bataljons bestond. Later ook wel het 1e bataljon van het Regiment Nationalen nr. 2 (RN-2) genoemd. Een regiment bestond doorgaans uit 2 à 3 bataljons. Een bataljon omvatte meestal 7 tot 12 compagnieën. Een compagnie in de 2e helft van de 18e eeuw was opgebouwd uit 1 kapitein, 1 luitenant, 1 vaandrig, 2 sergeanten, 1 tamboer, 1 solliciteur en 48 soldaten, waaronder 3 korporaals. In schema:

schema

Gelet op de afkomst van de officieren uit het 1e bataljon van het regiment RN-2 had het een Groningse signatuur. Van de 76 officieren uit bovengenoemde periode waren er 41 (54 %) afkomstig uit de provincie Groningen, d.w.z. het gewest Stad en Lande. Het regiment stond toen echter ter repartitie (d.w.z. werd betaald door) van het gewest Gelderland.

Dit stamboek bestaat uit 7 stamlijsten met de letters A t/m G d.w.z. van 7 compagnieën werden de mutaties opgetekend. In de stamlijst van de 1ste compagnie met de letter A komen 376 mutaties voor van 298 ‘minderen’, te weten 5 korporaals, 2 grenadiers, 7 cadetten en 284 soldaten.

Stellen we 298 op 100% dan krijgen we uitgaande van leeftijd bij indiensttreding (F) en afkomst (G) het volgende beeld.

De gemiddelde leeftijd bij indiensttreding: 23,2 jaar. De jongste militair was een cadet van 10 jaar en de oudst aangenomen soldaat was 49 jaar.

Afkomstig uit:

Het gewest Stad en Lande 

 29 

 10%

De Republiek der Verenigde Nederlanden, inclusief Stad en Lande 

 151 

 51%

Het Duitse Keizerrijk 

 118 

 40%

Oostenrijkse Nederlanden 

 20 

 7%

Overige staten (Frankrijk, Zwitserland, Zweden, Italië) 

 9 

 3%

 

In deze eerste aflevering behandelen we de ‘minderen’, met name de Groningse soldaten. Een stamlijst levert de volgende gegevens op:

(A) charge (lees: rang)
(B) naam en toenaam
(C) wanneer aangenomen
(D) duur dienstverband
(E) lengte op kousenvoeten in voeten, duimen en strepen
(F) leeftijd
(G) geboorteplaats
(H) waar eerder gediend/hoe lang
(I) hoe daar vertrokken
(J) beroep
(K) godsdienst
(L) gehuwd/aantal kinderen
(M) door welke officier aangenomen
(N) wat is er verder gebeurd

Soldaten uit de 1e compagnie (stamlijst A).

(A) soldaat (B) Jacob Pieters (C) 30-10-1747 (D) tekende voor 8 jaar (jr) 6 maand (mnd), later tekende hij driemaal bij voor totaal 18 jr. en 7 mnd. (E) 5.8.0. (F) 18 jr. (G) Groningen (H) – (I) – (J) hoedenmaker K gereformeerd (L) gehuwd, 4 kinderen (M) – (N) paspoort d.w.z. hij verliet op 4-10-1774 in Groningen de dienst.

(A) soldaat (B) Beerent Jans Tuin (C) 1-2-1764 (D) 7 jr., daarna nog eens 6 jr. (E) 5.5.2 (F) 18 jr. (G) Eexta (bij Scheemda) (H) – (I) – (J) – (K) gereformeerd (L) gehuwd/1 kind (M) – (N) gerengageerd d.w.z. nam 1-2-1773 opnieuw dienst te Groningen. Vervolgens wordt hij opnieuw vermeld in het stamboek. Dat gebeurde bij iedere mutatie.

(A) soldaat (B) Beerent Jans Tuin (C) 1-2-1773 (D) 6 jr. (E) 5.5.2. (F) 27 jr. (G) Eexta (H) in dezelfde compagnie gedurende 9 jr. (I) – (J) – (K) gereformeerd L – (M) kolonel-commandant Hendrik Ferdinand Lewe van Aduard (N) paspoort Den Bosch 6-10-1778.

(A) soldaat (B) Albert Sluiter (C) 10-12-1771 (D) 6 jr. (E) 5.7.2. (F) 28 jr. (G) Groningen (H) regiment Aijlva/ 10 jr. en 9 mnd. (I) paspoort 9-12-1771 (J) verver (K) gereformeerd (L) gehuwd/1 kind M – (N) gerengageerd te Leeuwarden 28-3-1777. Vervolgens wordt hij opnieuw vermeld in het stamboek.

(A) soldaat (B) Albert Sluiter (C) 28-3-1777 (D) 6 jr. 9 mnd. (E) 5.7.3. (F) 33 jr. (G) Groningen (H) regiment Aijlva/ 10 jr. en 9 mnd.; in deze compagnie eerder gediend 5 jr. 3 mnd. en 17 dagen (dgn) (I) paspoort 9-12-1771 (J) verver (K) gereformeerd (L) gehuwd/1 kind (M) kolonel Cornelius Baron van Maneil (N) overleden Hellevoetsluis 16-2-1784.

(A) soldaat (B) Hilbert Geerts (C) 7-2-1772 (D) 6 jr. (E) 5.7.2. (F) 25 jr. (G) Midwolde (H) – (I) – (J) – (K) gereformeerd (L) gehuwd/2 kinderen (M) – (N) paspoort te Hulst 6-10-1777.

(A) soldaat (B) Geert Clasen Grave (C) 17-3-1772 (D) 6 jr. 8 mnd. (E) 5.7.0 (F) 31 jr. (G) Ekamp bij Beerta (H) daarvoor gediend bij dezelfde compagnie/6 jr en 7 mnd. (I) paspoort 5-10-1771 (J) – (K) gereformeerd (L) – (M) – (N) paspoort Den Bosch 6-10-1778.

(A) soldaat (B) Jan Jacobs (C) 16-10-1772 (D) 7 jr. (E) 5.5.1. (F) 31 jr. (G) Groningen (H) regiment Hertell/14 jr. en 2 mnd. (I) paspoort 2-10-1772 (J) – (K) gereformeerd (L) gehuwd/1 kind (M) kolonel Cornelius Baron van Maneil (N) paspoort te Namen 4-10-1779.

(A) soldaat (B) Jan Willems (C) 25-3-1778 (D) 6 jr. 8 mnd. (E) 5.7.3. (F) 29 jr. (G) Delfzijl (H) regiment Stavenisse Pous/5 jr. en 6 mnd. (I) paspoort 4-10-1776 (J) schoenmaker (K) gereformeerd (L) gehuwd/3 kinderen (M) kolonel-commandant Hendrik Ferdinand Lewe van Aduard (N) paspoort te Namen 18-10-1779.

(A) soldaat (B) Jacob Boerma (C) 15-2-1779 (D) 6 jr. 10 mnd. (E) 5.7.3. (F) 30 jr. (G) Eelde (H) – (I) – (J) – (K) gereformeerd (L) gehuwd/1 kind (M) luitenant-kolonel Christiaan Meijer (N) absent, overleden 25-9-1782 te Dinteloord in Prinsenland.

(A) soldaat (B) Frerik Boerma (C) 15-2-1779 (D) 6 jr. 10 mnd. (E) 5.6.1. (F) 28 jr. (G) Eelde (H) – (I) – (J) – (K) gereformeerd (L) – (M) luitenant-kolonel Christiaan Meijer (N) gerengageerd te Brielle 3-10-1785. Vervolgens wordt hij weer vermeld.

(A) soldaat (B) Frerik Boerma (C) 3-10-1786 (D) 6 jr. 2 mnd. (E) 5.6.1 (F) 35 jr. (G) Eelde (H) in deze compagnie 6 jr. en 7 mnd. gediend (I) gerengageerd (J) – (K) gereformeerd (L) 1 kind (M) luitenant-kolonel Otto Lewe van Aduard (N) paspoort te Maastricht 3-10-1791.

(A) soldaat (B) Harm Pieter Strankman (C) 14-8-1779 (D) 6 jr. en 4 mnd. (E) 5.6.3. (F) 18 jr. (G) Winschoten (H) – (I) – (J) kleermaker (K) gereformeerd (L) – (M) luitenant-kolonel Christiaan Meijer (N) gerengageerd te Brielle 25-7-1785. Vervolgens wordt hij weer vermeld.

(A) soldaat (B) Harm Pieter Strankman (C) 25-7-1785 (D) 6 jr. 4 mnd. (E) 5.6.3. (F) 23 jr. (G) Winschoten (H) in deze compagnie 5 jr. en 11 mnd. Gediend. (I) gerengageerd (J) kleermaker (K) gereformeerd (J) – (M) majoor Cornelius Kamphuis (N) gerengageerd te Philippine 8-4-1791. Daarna wordt hij nogmaals vermeld. 

(A) soldaat (B) Harm Pieter Strankman (C) 8-4-1791 (D) voor zijn leven (E) 5.7.1. (F) 29 jr. (G) Winschoten (H) in deze compagnie 11 jr. 7 mnd. en 14 dgn. gediend. (I) gerengageerd (J) kleermaker (K) gereformeerd (L) – (M) kolonel-commandant Jan Evert Lewe van Aduard (N) overleden in het hospitaal te Maastricht 17-3-1793.

(A) soldaat (B) Pieter Scheldhuis (C) 15-8-1780 (D) 6 jr. 6 mnd. (E) 5.5.1. (F) 18 jr. (G) Groningen (H) – (I) – (J) bakker (K) gereformeerd (L) – (M) majoor Willem Folkers (N) gedeserteerd uit het kasteel te Namen met halsslot 14-7-1781.

(A) soldaat (B) Jan Geerts (C) 10-5-1781 (D) 6 jr. 7 mnd. (E) 5.5.1. (F) 20 jr. (G) Pekel (H) – (I) – (J) bakker (K) gereformeerd (L) – (M) kolonel-commandant Coppen Jarges (N) gedeserteerd te Hellevoetsluis 10-3-1784.

(A) soldaat (B) Albert Jans (C) 22-6-1781 (D) 6 jr. 5 mnd. (E) 5.5.2. (F) 28 jr. (G) Beerster-hamerik (H) – (I) – (J) schoenmaker (K) gereformeerd (L) – (M) Georg Christiaan Meijer (N) paspoort te Coevorden 2-10-1787.

(A) soldaat (B) Martinus Scholts (C) 8-9-1782 (D) 6 jr. 2 mnd. (E) 5.5.2. (F) 24 jr. (G) Groningen (H) – (I) – (J) bakker K gereformeerd (L) gehuwd/2 kinderen (M) luitenant-kolonel Jan Evert Lewe van Aduard (N) weggezonden met briefje van ontslag te Hellevoetsluis 29-4-1784.

(A) soldaat (B) Egbert Abrahams (C) 22-3-1785 (D) 3 jr. 8 mnd. (E) 5.4.0. (F) 40 jr. (G) Pekela (H) – (I) – (J) – (K) gereformeerd (L) gehuwd/2 kinderen (M) majoor Cornelius Kamphuis (N) paspoort te Coevorden 6-10-1788.

(A) soldaat (B) Jan van Ugt (C) 22-3-1785 (D) 6 jr. 8 mnd. (E) 5.9.0. (F) 40 jr. (G) Groningen (H) 2e bataljon Berend Baron Lewe van Aduard gedurende 13 jr. (I) paspoort 4-10-1769. Zegt dit te hebben verloren. (J) – (K) rooms (L) gehuwd/2 kinderen (M) majoor Cornelius Kamphuis (N) paspoort Maastricht 5-10-1791.

(A) soldaat (B) Jan Jurrien Voorsmit (C) 30-4-1772 (D) 6 jr. 8 mnd. (E) 5.5.2. (F) 19 jr. (G) Groningen (H) – (I) – (J) pruikenmaker (K) gereformeerd (L) – (M) – (N) gerengageerd te Groningen 21-2-1774. Vervolgens wordt hij weer vermeld.

(A) soldaat (B) Jan Jurrien Voorsmit (C) 21-2-1774 (D) voor zijn leven (E) 5.5.2. (F) 21 jr. (G) Groningen (H) in dezelfde compagnie 1 jr. en 10 mnd. (I) – (J) pruikenmaker (K) gereformeerd (L) gehuwd/geen kinderen (M) kolonel-commandant Hendrik Ferdinand Lewe van Aduard (N) aangesteld als korporaal te Brielle 30-3-1785. Daarna wordt hij wederom vermeld.

(A) korporaal (B) Jan Jurrien Voorsmit (C) 30-3-1785 (D) voor zijn leven (E) 5.6.1. (F) 32 jr. (G) Groningen (H) in deze compagnie 12 jr. en 11 mnd. gediend (I) aangesteld als korporaal (J) pruikenmaker (K) gereformeerd (L) gehuwd/1 kind (M) majoor Cornelius Kamphuis (N) aangesteld als sergeant te Coevorden 23-3-1789. Hij wordt nogmaals vermeld.

(A) sergeant (B) Jan Jurrien Voorsmit (C) 23-3-1789 (D) voor zijn leven (E) 5.6.1. (F) 36 jr. (G) Groningen (H) daarvoor was hij grenadier en korporaal geweest, gedurende 16 jr. en 11 mnd. (I) aangesteld tot sergeant (J) pruikenmaker (K) gereformeerd (L) gehuwd/2 kinderen (M) majoor Cornelius Kamphuis (N) –.

(A) soldaat (B) Bernardus Pijlmel (C) 19-9-1786 (D) 6 jr. 1 mnd. (E) 5.7.1. (F) 25 jr. (G) Groningen (H) regiment Oranje Stad en Lande en Drenthe 5 jr. als soldaat en korporaal gediend (I) paspoort 1-11-1784 (J) – (K) gereformeerd (L) gehuwd/geen kinderen (M) majoor Cornelius Kamphuis (N) met werkpas te Coevorden achtergebleven 30-9-1787.

(A) soldaat (B) Jan Beerents (C) 27-8-1787 (D) 6 jr. 3 mnd. (E) 5.5.1. (F) 18 jr. (G) Sapmeer (H) – (I) – (J) timmerman (K) rooms (L) – (M) luitenant-kolonel Jan Evert Lewe van Aduard (N) gedeserteerd van het commande te Hoogeveen.

(A) soldaat (B) Hans Wijgers (C) 11-2-1788 (D) 6 jr. 11 mnd. (E) 5.7.0. (F) 24 jr. (G) Appingedam (H) – (I) – (J) zijlmaker (K) gereformeerd (L) gehuwd/geen kinderen (M) majoor Cornelius Kamphuis (N) gedeserteerd uit het kwartier te Coevorden 6-8-1788

(A) soldaat (B) Jan Willems (C) 29-3-1788 (D) 6 jr. 8 mnd. (E) 5.5.2. (F) 18 jr. (G) Bourtange (H) – (I) – (J) stoelmatter (K) gereformeerd (L) – (M) luitenant-kolonel Otto Lewe van Aduard (N) gedeserteerd uit het kwartier te Antenelle 2-4-1794. Vervolgens wordt hij weer vermeld.

(A) soldaat (B) Jan Willems (C) 14-4-1794 (D) 2 jr. 8 mnd. (E) 5.5.2. (F) 24 jr. (G) Bourtange (H) in deze compagnie 6 jr. en 4 dgn. gediend (I) gedeserteerd 02-04-1794, zich op het kasteel te Antwerpen in arrest begeven 14-4-1794. Door de krijgsraad afgestraft en naar de compagnie gezonden en geplaatst. (J) stoelmatter (K) gereformeerd (L) gehuwd/geen kinderen (M) kolonel-commandant Jan Evert Lewe van Aduard (N) –.

(A) soldaat (B) Hendrikus van Duuren (C) 29-8-1788 (D) 6 jr. 8 mnd. (E) 5.6.0. (F) 27 jr. (G) Groningen (H) 2e bataljon in de compagnie onder commandant Coppen Jarges gedurende 9 jr. en 6 mnd. (I) paspoort 2-10-1787 (J) – (K) gereformeerd (L) – (M) luitenant-kolonel Otto Lewe van Aduard (N) gearresteerd te Breskens, getransporteerd eerst naar Sluis in Vlaanderen 21-7-1790, met gratie van Zijne Hoogheid geconsigneerd ad opera publica voor de tijd van 6 jr. te Breda, 30-8-1790 te Philippin(E)

(A) soldaat (B) Pieter Roelofs (C) 7-6-1789 (D) 8 jr. 6 mnd. (E) 5.3.3. (F) 18 jr. (G) Sapmeer (H) – (I) – (J) scheepstimmerman (K) gereformeerd (L) – (M) majoor Cornelius Kamphuis (N) ontslagen te Coevorden 2-6-1789.

(A) soldaat (B) Eppe Pieters (C) 7-11-1789 (D) 6 jr. 1 mnd. (E)5.6.0. (F) 24 jr. (G) Helm bij Groningen (H) in de compagnie van luitenant-kolonel Jan Lijphart gedurende 6 jr. 6 mnd. en 15 dgn. (I) paspoort 5-10-1789 (J) – (K) gereformeerd (L) – (M) majoor Cornelius Kamphuis (N) –.

(A) soldaat (B) Antoni Boijsen (C) 31-7-1790 (D) 6 jr. 4 mnd. (E) 5.5.2. (F) 23 jr. (G) Groningen (H) artilleriecompagnie van kapitein Du Pont, gedurende 5 jr. 4 mnd. en 2 dgn. (I) paspoort 25-7-1790 (J) vijfschaft wever (K) luthers (L) – (M) majoor Cornelius Kamphuis (N) gedeserteerd uit het kwartier te Philippine 15-10-1790.

(A) soldaat (B) Geert Jans (C) 29-2-1792 (D) 6 jr. 9 mnd. (E) 5.6.1. (F) 28 jr. (G) Winsum in Groningerland (H) Pruisische dienst 2 jr. (I) gedeserteerd juli 1790 (J) – (K) luthers (L) gehuwd/1 kind (M) luitenant-kolonel Cornelius Kamphuis (N) overleden in de oud Triersche polder buiten Sas van Gent 8-9-1794.

(A) soldaat (B) Jan Smit (C) 31-3-1793 (D) 6 jr. 8 mnd. (E) 5.7.3. (F) 31 jr. (G) Groningen (H) – (I) – (J) – (K) gereformeerd (L) – (M) kolonel-commandant Jan Evert Lewe van Aduard (N) overleden in het hospitaal te Maastricht 1-2-1794.

(A) soldaat (B) Gerrit Blijma (C) 11-12-1793 (D) 6 jr. (E) 5.6.2. (F) 34 jr. (G) Groningen (H)– (I) – (J) – (K) gereformeerd (L) gehuwd/2 kinderen (M) luitenant-kolonel Cornelius Kamphuis (N) –.

(A) soldaat (B) Jacob Ennes (C) 31-3-1794 (D) 4 jr. 8 mnd. (E) 5.6.0. (F) 27 jr. (G) Hellum bij Slochteren (H) compagnie kapitein Jan Adolph Kestner, gedurende 7 jr. en 3 mnd. (I) gerengageerd en in deze compagnie overgegaan (J) kleermaker (K) gereformeerd (L) – (M) kolonel-commandant A. Raesfeld (N) –.

[1] Bron: Nationaal Archief, Toegang 1.01.19 Archief van de Raad van State,

inv.nr. 1955 Stamboek 1e bataljon van het regiment Berend Baron Lewe van Aduard. Aangelegd 6-5-1772.

 

Publicaties Archief
| © Nederlandse Genealogische Vereniging | Privacy Policy | Disclaimer | Website overzicht |