Nieuws van de NGV

Details nieuwsmelding

Column nr 86

Column
Geplaatst op: 01 okt 2017 door Mevr. A. Veldhuis




Het boek Academische Rouw, uittreksels uit de Programmata Funeria van J. Ensinck inspireerde me om te zien of er over dit onderwerp op internet iets te vinden was. Dit bracht me (via zoeken op google op de woorden Programmata Furneria op facsimile.ub.rug.nl, de digitale collectie op de website van de Universiteit van Groningen. Vanaf de oprichting van de Universiteit Groningen werden er regelmatig programma's gedrukt om plechtigheden en gebeurtenissen aan te kondigen. Hieronder waren ook begrafenissen van hoogleraren, curatoren, studenten e.d. Er staan 287 stuks online, ze zijn vrij voor iedereen in te zien en te downloaden.

De werkwijze om dit moois te krijgen: Ga naar Collecties (onder Uitgelichte collecties) en kies daar Programmata. Het intikken van een naam in het zoekscherm geeft (indien ze er zijn) treffers. Mijn zoekterm op de naam Borgesius gaf er vier. In volgorde van jaar ziet u ze. Door een resultaat aan te klikken krijgt u een vergroot document. Rechts in beeld staan alle overige programmata. De oudste (van 1616) staat bovenaan, de laatste bijdrage is van 1940. Als u de rechter kolom wat breder maakt kunt u de namen lezen. Er is een klein probleempje: tot 1876 zijn ze in het Latijn. Bij publicatie (even toestemming vragen) vermeld u uiteraard de bron. Tevergeefs zocht ik voor deze programma's bij andere universiteiten. Weet u ze? Geef ze door. (Illustratie: screenshot van hun website, met toestemming).



Van de heer W.A. Braakman kreeg ik alvast het internetadres dbnl.org/tekst/_jaa002186601_01/_jaa002186601_01_0012.php. Het betreft het jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, 1866. Hierin staat een artikel met uitleg over bovengenoemde funebria en over de geschiedenis ervan. Het artikel vertelt dat er veel programma's zijn weggegooid omdat men het nut er niet van inzag. Ik vond er enige uit mijn familie op bovengenoemde website, de beschrijving ervan staat in Academische Rouw: de ouders, geboorte- en overlijdensdata van de persoon en van zijn echtgenote, zijn loopbaan en oorzaak van zijn overlijden. Gegevens die ik anders waarschijnlijk nergens had kunnen vinden. Ook als uw voorvader niet studeerde staat hij mogelijk in het boek, als (familie)relatie.

Wilt u van Ravenperger (of een andere hoogleraar uit Groningen) een afbeelding zien, dan kan dat op hoogleraren.ub.rug.nl in de online Catalogus Professorum Academiae Groninganae van de Rijksuniversiteit Groningen. Op deze site staan van 63 mannen en vrouwen schilderijen of foto's, vanaf de oprichting tot 1970. U kunt met de muis over de balk met afbeeldingen scrollen of een persoon zoeken door in het zoekscherm een naam in te tikken. Aanklikken geeft een vergroting met informatie over hem/haar.
Lees verder geeft genealogische gegevens.

Het boek De 250 rijksten in de Gouden eeuw van K(ees) Zandvliet was de inspiratie om eens op internet te zoeken of er mogelijk digitale lijsten van deze mensen waren. Meteen de eerste treffer bingo: geni.com/projects/De-250-rijksten-van-de-Gouden-Eeuw/12663. Vanaf de rijkste (Willem III van Oranje-Nassau) met een vermogen van 26 miljoen gulden tot nummer 250 op de lijst (Clara Laermans) met 'slechts' 200 duizend gulden. Achter elke naam staat de betreffende woonplaats en wanneer die persoon leefde. Aanklikken van de naam geeft summier wat meer gegevens. Nog veel meer, met illustraties, staat in bovengenoemd boek. Het is nog te koop en staat ongetwijfeld in bibliotheken. Het is de moeite waard om het in te zien.
Weghalen van het stuk tekst na het woord 'projects' in het internetadres geeft nog meer genealogisch dat op deze website staan. Onder andere een Spaans, Canadees en Joods portaal en, onder Alle projecten, veel links naar buitenlandse websites. Het is ook mogelijk de site op trefwoorden te doorzoeken. Het intikken van het woord Nederland geeft de hieraan gerelateerde websites, zoals kerken, begraafplaatsen, onderwijs, onderscheidingen, kastelen enz.

In het verlengde hiervan - en al eens door mij genoemd - de tip om ook (weer) eens te zoeken op books.google.nl. Door zoeken op de term rijkere vond ik het boek Leeuwarden in de gouden eeuw, wat ik uitstekend kon gebruiken voor een artikel. Wel 'moet' u even Tools op Voorbeeld beschikbaar zetten. Zet u u hier als zoekcriterium pdf, dan is het boek (gratis) te downloaden.
Zoeken op namen wil ook nog wel eens verrassende resultaten opleveren, gewoon een kwestie van proberen.



Op 14 oktober aanstaande is het honderd jaar geleden dat de uit Leeuwarden afkomstige Mata Hari voor het vuurpeloton kwam. Ter gelegenheid van dit feit opent het Fries Museum (friesmuseum.nl) een grote tentoonstelling over haar: Mata Hari: de mythe en het meisje. Een voorproefje vindt u alvast op hun website: Over het icoon, in Parijs, stap in de voetsporen van Mata Hari en haar doodvonnis. In het museum zelf vertellen 150 voorwerpen uit haar leven over deze 'femme fatale', waaronder het boekje 'Ons Kindje', waarin ze over haar twee kinderen, Norman en Jeanne Louise, schreef.



Het idee was leuk! Op deze plaats zou ik een stukje schrijven over voornamen die later in zijn/haar leven verlatijnst of verfranst werden. Op zoek naar Suffridus bleek hij gedoopt te zijn als Sjoerd. Waarna ik opnieuw kon zoeken in de al door mijn doorgenomen indexen. Andere namen die door elkaar worden gebruikt zijn bijvoorbeeld Willem en Guillaume, Dirk en Dukke en Jeltje en Juliana. Een lijst met vervangende namen vond ik echter niet. Hierbij dus de oproep: wie weet zo'n website?
Wel kwam ik een woordenlijst Latijn tegen die u mogelijk bij aktes en doopinschrijvingen kan helpen: koxkollum.nl/cursus/cursuswoordenlijst.htm. Bovenaan de lijst staan de letters van het alfabet, waaronder de woorden staan.

En voor de mensen die in de buurt van Alkmaar wonen:
op 10 oktober geef ik daar een lezing voor de NGV Hollands Noorderkwartier over zoeken op internet, zie convocatie hieronder en op hun website. Dus mogelijk: tot ziens!


Opmerking

Met dank aan Robyn Steensma

Geplaatst door Mevr. A. Veldhuis op 01 okt 2017 17.25 Laatste aanpassing door: Dhr. M.W.G.A.H. Hendriks op: 01 okt 2017 17.31


Aantal malen gelezen: 212


Als u wilt reageren, dan wel eerst inloggen!

Uw reactie wordt via e-mail verstuurd en op de
website geplaatst.
Uw reactie wordt alleen via e-mail verstuurd

Reactie van Dhr. A.J. Coopmans

Aangemaakt op 02 okt 2017 10:29

Beste Antonia,

Wat veel en prachtige informatie in je nieuwe column.
Bedankt !
Groet van Arno Coopmans, Grave





Einde lijst van reacties