Nieuws van de NGV

Details nieuwsmelding

Column nr. 57

Column
Geplaatst op: 30 apr 2015 door Mevr. A. Veldhuis




Het meinummer van Gens Nostra gaat over de oorlog die Napoleon voerde en waarbij een onbekend aantal soldaten sneuvelde. In de archieven bevinden zich, vaak onvolledige, lijsten met namen van vermiste personen. Zo zit er in het archief Provinciaal bestuur van Friesland 1813-1822 (toegang 11, Tresoar) onder nummer 6510: 'Staat van in Rusland verondersteld wordende krijgsgevangenen gemaakte en als nog vermist wordende Militairen, uit Vriesland afkomstig'. Hierin worden 1023 soldaten genoemd waarvan men nooit meer iets heeft vernomen. In dit boek staan ook Groningers. Digitaal zijn dit soort lijsten er weinig, vaak zijn ze onvolledig. Wel volledige(r) lijsten zijn er van de mensen waar we aan het begin van deze maand bij stilstaan.

Op grebbeberg.nl staan onder Ereveld diverse lijsten met gesneuvelden tijdens de tweede wereldoorlog, o.a. het Register der Nederlandse militairen gevallen bij de Grebbeberg, (mei 1940, 425 namen) en de 32 mannen die bij de de Betuwestelling omkwamen. Beide items staan onder Register Nederlandse gevallenen. Na aanklikken van een naam krijgt u veelal genealogische gegevens, begraafplaats (met rij en nummer) en een afbeelding van de grafsteen. Ook eventuele notities, beeldmateriaal en relevante links worden genoemd. Verder vindt u duizenden foto's van regimenten, verslag van de slag, een virtueel erekerkhof, intervieuws met Grebbe-veteranen, digitaal overzicht enz. Kortom: de site wil een zo compleet mogelijk overzicht geven over deze gebeurtenis. Ook Duitse gesneuvelden ontbreken niet, ze staan onder Ereveld, Register Duitse gevallenen. Uiteraard kunt u ook zoeken op naam.

Sinds 1960 ligt in de hal van het Binnenhof de lijst Erelijst van Gevallenen 1940-1945, waarin ongeveer 18.000 namen zijn opgenomen. U kunt hem ook digitaal zien op erelijst.nl. De lijst staat in alfabetische volgorde en u kunt er horizontaal of verticaal doorheen 'lopen'. Aanklikken van een naam geeft geboorteplaats en -datum met plaats van overlijden en datum. Via meer krijgt u het beroep, groep en paginanummer in het boek. Zoeken kan via het scherm Zoeken, rechtsboven.

oorlogsgetroffenen.nl geeft veel (achtergrond)informatie over de opsporing van vermisten na de tweede wereldoorlog, ook met betrekking tot het Indisch leger.
U vindt nog meer over de in 1918 opgerichte KNIL op nl.wikipedia.org/wiki/Hoofdpagina via zoeken op KNIL. De website ogs.nl geeft de Oorlogsgravenstichting (Opdat zij met eere mogen rusten), met hierop aandacht voor de erevelden in Nederland, Europa en het verre oosten.

Nu we het toch over begraven hebben: op de weblog van de Historische Vereniging Noordoost-Friesland (hvnf.nl/category/blog) staan 477 onderwerpen. Veel ervan gaan over Dokkumers en Friezen. Hoewel eerstgenoemde categorie dat natuurlijk ook is. Op het moment dat ik dit schrijf stond op nummer 24 de lijst de Lijkstatie van Maria Louise van Hessen Kassel (Marijke Meu) te Leeuwarden in 1765. (Snel zoeken op deze site kunt u met de toetsen ctrl F). Een prachtige tekening van een rouwstoet waar de mensen op staan die haar naar de Leeuwarder Jacobijner- of Grote Kerk brachten. De namen van deze personen zijn bekend en worden ook genoemd.
De afbeelding hieronder van deze uitvaart komt van de site rijksmuseum.nl.



De gewoonte om rouwstoeten in prent te brengen bleef bestaan tot in de 19de eeuw. De prenten hadden niet alleen nieuwswaarde voor het publiek, maar gaven ook de status van de overledene weer. De opbouw van de lijkstoet had een bepaalde volgorde. In Column 21 noemde ik de lijkstatie Ernst Casimir in 1633.
In verschillende Nederlandse musea en archieven worden vergelijkbare gravures van lijkstaties bewaard. Zo is de begrafenisstoet van Prins Frederik Hendrik in 1647 te zien op de site hethuisvanoranje.nl en ook de site van het rijksmuseum toont er diverse. De namen zijn daar niet digitaal beschikbaar, maar (vaak) wel duidelijk te lezen.

De nieuwsbrief van de Koninklijke Bibliotheek meldde onlangs dat ze 39 telefoonboeken (1904 tot en met 1950) hebben gedigitaliseerd. Na intikken van het adres delpher.nl en het invoeren van de gezochte naam, selecteert u Boeken Basis, daarna vinkt u (linksonder) Museum voor Communicatie aan. Dat geeft de treffers. De Koninklijke Bibliotheek gaf op mijn vraag hoe het zoeken werkt aan dat nog niet alles draait zoals het zou moeten.
Zo is de periode aanduiding bij jaar is nog niet overal correct, evenmin als het achteraf filteren. U kunt op de beginpagina(s) van de telefoonboeken het jaar vinden.
Er kan direct full-text gezocht worden, maar dat geeft vaak te veel treffers; er kan in een deel gezocht worden (via linkerkant scherm: "Zoeken in dit boek" of "Bladeren door dit boek"), maar dat gaat nog sneller door het telefoonboek eerst te downloaden als pdf en dan binnen de pdf te zoeken.
Er kan gebruik worden gemaakt van de operator prox (zoeken op twee woorden die in elkaars nabijheid staan. De maximale afstand is 10) om een naam bijvoorbeeld te combineren met een straatnaam of een beroep of afkorting van een beroep. (Met dank aan de KB).



Misschien heeft u ze al gemist in Gens Nostra, de bespreking van de afdelingsbladen van de NGV. Voorlopig kunt u ze lezen op de site ngv.nl/wwwASD via Periodiek Besproken. Of via de rechtstreekse link goo.gl/cJ1qzO.
Mevrouw M. Vulsma-Kappers laat daar allerhande papieren bladen de revue passeren. Dat zijn niet alleen die van de NGV-afdelingen, ook van andere binnen- en buitenlandse genealogische, historische en heemkundige verenigingsbladen kunt u kennis nemen. Onder Periodiek Besproken staan ze daar vanaf 15 november 2013. Voor uw gemak zijn de titels geel gemaakt, achternamen staan in vet en de belangrijkste plaatsen in groen. Onderwerpen die uitgebreid aan de orde komen zijn oranje weergegeven. De links verbinden door met de bladen en/of de vereniging.



Zoek ze, volg ze, lees ze!

Opmerking

Met dank aan Robyn Steensma

Geplaatst door Mevr. A. Veldhuis op 30 apr 2015 17.45 Laatste aanpassing door: Dhr. M.W.G.A.H. Hendriks op: 30 apr 2015 18.15


Aantal malen gelezen: 1276


Als u wilt reageren, dan wel eerst inloggen!

Uw reactie wordt via e-mail verstuurd en op de
website geplaatst.
Uw reactie wordt alleen via e-mail verstuurd

Geen reacties gevonden