Nieuws van de NGV

Details nieuwsmelding

Column nr.45

Column
Geplaatst op: 28 apr 2014 door Mevr. A. Veldhuis




Bent u geïnspireerd door het artikel Op het slechte pad op bladzijde 98 in Gens Nostra 3/4 (maart/april) 2014 geschreven door Harmen Snel? En wilt u ook eens zien of uw voorouders dezelfde weg bewandeld hebben? Dan zijn daar op internet al enige mogelijkheden voor. Ik noem een paar (willekeurige) sites, waarin ik me beperk tot de periode voor 1811. Zo kunt u voor Fryslân (vroeger Friesland geheten) kijken in de index van de bijlagen van de criminele sententies van het Hof van Friesland (1700-1811). Deze lijst vindt u op hvnf.nl/2011/11/criminele-sententies-hof-van-friesland. Hierin staan: inventarisnummer, datum van het vonnis, naam beklaagde en plaats herkomst. Deze vooronderzoeken leveren soms een schat aan gegevens op, zoals leeftijd, namen ouders, uitgebreide beschrijving van het delict, getuigenverhoren en eventuele eerdere delicten en bewijsstukken. Uiteraard staan in de lijst (ruim 7000 vermeldingen) niet alleen Friezen, ik telde 145 vermeldingen van Amsterdammers, tientallen personen uit Duitsland, Den Bosch, Groningen, Zutphen, Stockholm enz.

Om uitgebreidere info te krijgen moet u wel even naar het archief Tresoar in Leeuwarden gaan, waar deze stukken worden bewaard in toegang 14, de nummers 121 tot en met 7486.

Voor Groningen vindt u soortgelijke gevallen in het Volle gerecht van Stad Groningen. Een lijst namen krijgt u als u op archieven.nl de zoekterm 'Volle gerecht Groningen' geeft. Aanklikken toegang 1534, zoek op nummer 1038 geeft de vooronderzoeken. Of via Inventaris, Rechtspraak, 1.2 Crimineel, 1.2.2 Stukken betreffende afzonderlijke zaken: nummers 1038-3108, ingestelde vooronderzoeken (1543-1805). Inventarisnummer, naam dader, delict en vaak slachtoffer en jaartal. De tiny url is: tinyurl.com/o5kwxrg, waarna u het bovengenoemd pad volgt. Het + geeft specificatie.
Ook bij deze bron: (heel) veel meer gegevens vindt u op de Groninger Archieven.
Met een beetje geluk komt u een voorouder tegen waarbij het net zo afliep als in onderstaande illustratie. Dit vonnis gaat over Catharina Jans die in 1692 haar zus en nicht 'vergaf met venijn' en hiervoor in 1705 de doodstraf kreeg. Op het archief ligt een dik dossier met getuigenverklaringen en haar verhoor/bekentenis. Ik schreef over haar in GroninGEN, het afdelingsorgaan van de NGV Groningen nr. 1, januari 2014.



Zoeken naar 'misdadigers' in Brabant kan op bhic.nl. Selecteer Mijn stamboom achterhalen en Notaris- en schepenakten (1545-1551).
Voor Utrecht kunt u zien op hetutrechtsarchief.nl onder collectie/Archiefbank/Indexen, waar 2983 Criminele sententies uit de jaren 1513-1811 staan. U kunt zoeken op naam, periode en/of alle velden. Ik heb even op het trefwoord 'moord' gezocht en vond 93 gevallen, 636 maal kwam ik doodslag tegen. Deze delicten waren goed voor onthoofding (128x), verbanning en geldboetes. Rechts op de pagina kunt u verfijnen op Delicten en Straffen.
Het Hof van Holland geeft 1543 criminele sententies over de periode van 1538 tot 1811 via gahetna.nl, Collectie, Indexen. In het vak Zoeken naar: kunt u ook een plaatsnaam invullen, de periode kan worden ingeperkt.
Ongetwijfeld zijn ook van andere provincies dit soort bestanden digitaal te doorzoeken, deze voorbeelden geven u hopenlijk inspiratie.

Hoewel ik het 'slechte pad' een fascinerende materie/bron vind, heb ik voor het nodige tegenwicht nog wat vrolijker websites voor u, over mensen die bij de wal opklommen.
Zo ontdekte ik op genver.nl onder Naamindex op Landverhuizers (19.000 namen over de periode 1845-1877, met scans) een uit mijn kwartierstaat verdwenen persoon: Nieske Gerrits Beintema. Ze bleek in 1853 als 19-jarig meisje naar Noord Amerika te zijn gegaan, als reden werd opgegeven: Hoop op verbetering van bestaan. Haar daar terugvinden bleek nog niet zo eenvoudig. Via de site van een mede-genealoog (google.nl), die het weer van werelate had, vond ik haar echtgenoot op familysearch.org/search. Zij heet nu afwisselend: Nancy Poetema, Nancy Baaytema, Nancy Betema en Maney Betema. Ze overlijdt als Nancy Jaarda (naam echtgenoot) in 1899 in Fillmore (Michigan), haar vader wordt dan Gerrit Peutersen genoemd. Op het 'death certificate' staat de naam wel goed vermeld, Gerrit Beintema (zie illustratie hieronder). Ergo: zet bij het zoeken op deze site niet een vinkje achter de naam (exacte spelling) zoals ik meestal deed, maar werk u door de lijst namen heen met allerlei verschillende schrijfwijzen. Genoemde werelate.org/wiki/Main_Page (underscore tussen Main en Page) leverde mij trouwens nog veel meer namen op (zoekscherm rechtsboven), ook haar zus Grietje was met haar echtgenoot naar Amerika vertrokken. Zij staat trouwens niet in genoemde lijst op genver, wel is online haar grafsteen te vinden.



Hebt u nog informatie nodig voor het schrijven van uw (eventuele) artikel voor Gens Nostra over de 1e wereldoorlog? De NTR zendt van 6 april tot en met 25 mei de serie 'Kleine handen in een grote oorlog' uit. Met behulp van dagboeken, archiefmateriaal, speelgoedmaquettes en meeslepend drama is, speciaal voor kinderen, een serie gemaakt over de oorlog van 1914-1918. Deze wordt in heel Europa uitgezonden. Meer informatie staat op ntr.nl/kleinehanden, hier kunt u ook gemiste uitzendingen bekijken. Op geschiedenis24.nl/wo1 vindt u meer informatie onder 14-18. Hier staat ook een korte inhoud over de uitzendingen die zijn geweest, evenals films uit de eerste wereldoorlog, Nederlandse oorlogsverhalen en verder informatie over Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog.



Bent u per 'ongeluk' op deze site gekomen en wilt u elke maand de gratis nieuwsbrief ontvangen, dan 'moet' u zich even (gratis) registeren bij Inloggen Mijn NGV (rechtsboven). Daarna kunt u enige gegevens invullen en een vinkje zetten bij Wilt u NGV Nieuwsbrieven ontvangen?
Robyn en ik wensen u veel plezier met deze Column!

Opmerking

Met dank aan Robyn Steensma

Geplaatst door Mevr. A. Veldhuis op 28 apr 2014 17.35 Laatste aanpassing door: Dhr. M.W.G.A.H. Hendriks op: 16 mei 2014 17.23


Aantal malen gelezen: 5054


Als u wilt reageren, dan wel eerst inloggen!

Uw reactie wordt via e-mail verstuurd en op de
website geplaatst.
Uw reactie wordt alleen via e-mail verstuurd

Geen reacties gevonden