Nieuws van de NGV

Details nieuwsmelding

Jaarboek Achterhoek en Liemers nr. 36, nov. 2012

Een algemeen bericht
Geplaatst op: 16 nov 2012 door Dhr. M.W.G.A.H. Hendriks


Op 8 november jl. verscheen het Jaarboek Achterhoek en Liemers nr. 36. Het eerste exemplaar werd overhandigd aan de heer Clemens Cornielje, Commissaris der Koningin in Gelderland tijdens een feestelijke bijeenkomst op Huis Bingerden bij Angerlo.

De inhoud van het Jaarboek nr. 36 staat geheel in het teken staan van het landelijke Jaar van de Historische Buitenplaats. Dat betekent dat elk van de twaalf artikelen een landgoed behandelt, of bepaalde aspecten daarvan, dat gelegen is in de Achterhoek of in de Liemers.

De landgoederen: Bingerden bij Angerlo; de Zwanenburg en Engbergen bij Gendringen; de Kemnade en Slangenburg bij Doetinchem; Huis Sinderen onder Varsseveld, de Ehze bij Almen, de drie Waliëns in de Achterhoek, Huis Verwolde bij Laren (G), Huis Bergh, De Hoeve bij Borculo en de theekoepels op landgoederen in de Graafschap Zutphen.

Voor alle artikelen geldt dat ze inhoudelijk goed onderbouwd zijn en toch prettig leesbaar voor een breed publiek.

Nieuw aan dit Jaarboek is dat het aansluit bij een landelijk thema (historische buitenplaatsen), dat het volledig in kleur is gedrukt en dat het in omvang is gegroeid tot 176 pagina’s. Meer informatie over het Jaarboek en over de presentatie op www.achterhoek-en-liemers.nl



Het Jaarboek Achterhoek & Liemers nr. 36 in het kort.

Wat is nieuw of bijzonder in dit Jaarboek?
- Het Jaarboek sluit voor het eerst aan bij een landelijk thema, dat is in 2012 het Jaar van de Historische Buitenplaats;
- Het is voor de eerste keer volledig in kleur gedrukt;
- Het Jaarboek is omvangrijker geworden: 176 i.p.v. 144 pagina’s;
- Het is het 1e Jaarboek, waaraan Stef Grit niet meer heeft meegewerkt; de veel te vroeg overleden voorzitter van de Historische Vereniging Achterhoek & Liemers (HV A&L) en eindredacteur van het Jaarboek.

De redactie bestaat uit:
Peter Bresser, archivaris bij het Erfgoedcentrum Achterhoek & Liemers (ECAL) als nieuwe eindredacteur; Wim van Heugten en Willem Meijerman, beide redacteur en bestuurslid; Alfred Stern, de kenner van de Graafschap in de Middeleeuwen en Leo van Dijk als redacteuren en Wim van Keulen als vormgever. De redactie werd ondersteund door Kees Wijdooge als corrector. Het boek is gedrukt bij Weevers in Vorden.

Wat heeft dat opgeleverd?
Twaalf artikelen, inhoudelijk sterk en toch goed leesbaar. Hieronder een korte samenvatting.

Bingerden, Angerlo
Het eerste artikel is van de hand van Wilma Nijenhuis uit Lochem. Zij is kunsthistorica, gespecialiseerd in tuin-, park- en landschapsarchitectuur. Haar artikel focust op de bewoners van Bingerden, en op de wijze waarop zij, in de loop der eeuwen, vorm hebben gegeven aan tuin, park en landschap. De families van Pabst, van Heeckeren van Kell en van Weede worden beschreven en de ontwikkeling van de historische formele tuin, via de landschapstuin naar de huidige aanpak met als jaarlijks hoogtepunt de kwekerijdagen in juni.

De Zwanenburg, Gendringen
Het tweede artikel is van de hand van archivaris en eindredacteur Peter Bresser. Het doel van de schrijver, is om de cultuurhistorische waarde, van het restant, van dit ooit zo imposante kasteel bij Gendringen, te benadrukken. Hij laat zien, dat de gemeente, die waarde in de afgelopen 35 jaar niet hoog heeft ingeschat. Het artikel stelt, wat berustend van toon, dat ook het laatste stukje van de Zwanenburg spoedig tot het rijke verleden zal behoren.

De Kemnade, Doetinchem
Dan het artikel van Catharina van Groningen, over de Kemnade bij Doetinchem. Mevrouw van Groningen is ook kunsthistorica en heeft sinds 1974 haar sporen ruimschoots verdiend bij Monumentenzorg, thans de RCE. In haar artikel komen alle denkbare aspecten van de Kemnade op een gedegen en prettig leesbare wijze, aan de orde. Het artikel is gebaseerd op het boek dat zij onlangs heeft geschreven, in samenwerking met de fam. Beelaerts van Blokland, de huidige bewoners van de Kemnade.

Sinderen, Varsseveld
Het fraaie Huis Sinderen onder Varsseveld was in 1815 een goedlopend landgoed van bijna 260 ha. In dat jaar kwam het Huis, door vererving, in handen van Johan Godfried Ruebel. Ruebel begon rond 1820 met een jeneverstokerij op zijn landgoed, maar door ruzie met de fiscus kwam hij financieel in moeilijkheden. Toen hij later openlijk een buitenechtelijke relatie aanging raakte ook zijn gezinsleven in het ongerede. Huis Sinderen werd in 1875 verkocht en vrijwel direct daarna afgebroken. Het artikel is van de hand van Willem
Meijerman, geboren te Varsseveld, op basis van archiefonderzoek en van contact met nazaten van de laatste bewoners.

Engbergen, Gendringen
Het artikel van Aggie Daniels over Engbergen is een update van het artikel dat enkele jaren geleden lokaal in Gendringen is gepubliceerd en dat daardoor te weinig aandacht heeft gekregen. De update betreft de brand en de daarop volgende restauratie. Over Engbergen is tot dusver vrij weinig gepubliceerd en dit artikel is daarom een welkome aanvulling. Het Huis en zijn soms kleurrijke bewoners worden besproken vanaf de middeleeuwen tot op de dag van vandaag.
Slangenburg, Doetinchem De Slangenburg kenner Jan Berends schreef evenals drie jaar geleden een artikel over zijn geliefde object. Destijds ging het artikel over Frederik Johan van Baer, een van de belang-rijkste bewoners in het verleden. In dit Jaarboek gaat het over de ingrijpende restauratie die park en tuinen onlangs hebben ondergaan. Het is opnieuw een gedegen en informatief verhaal geworden dat prima past binnen het thema van dit jaar.

De Ehze, Almen
De redactie prijst zich gelukkig dat Jan Harenberg opnieuw heeft willen bijdragen aan het Jaarboek. Er is er immers geen groter kenner van de kastelen en landgoederen in de Achter-hoek. Hij heeft al vaker over de Ehze geschreven, maar in dit artikel overtreft hij zonder twijfel zijn voorgaande werk over dit onderwerp. Het artikel leest vlot en geeft veel informatie over de Huis en de veelal kleurrijke personen, dei er in de loop der tijd hebben gewoond.

Het Waliën in de Achterhoek
De drie Waliëns zijn het onderwerp van het artikel van Betty Blikman: het 1e bij Winterswijk, het 2e in Zutphen en het 3e bij Warnsveld. Ook hier een belangrijke rol voor de familie van Heeckeren, net als bij de Ehze, Bingerden en de Kemnade. De originele invalshoek, met als extraatje de informatie over de tuin van het Waliën bij Warnsveld, maakt het tot een prima artikel in dit themanummer. Betty heeft veel publicaties op haar naam staan, vooral over regionale geschiedenis in Zeeland, waar ze lang gewoond heeft.

Verwolde, Laren (G)
Jorien Jas, ook kunsthistorica, is conservator bij de St. Gelders Landschap/ Gelderse kastelen. Zij heeft ook een lange lijst van publicaties, op haar naam staan. Haar artikel gaat over de restauratie van de Chinese kamer van Huis Verwolde, een project dat in 2012 met succes is afgerond. Het is indrukwekkend om te lezen met welk een vakmanschap die restauratie gedaan is. Een tip: ga daarna naar Laren om het resultaat ter plekke te bewonderen.

Jan Herman van Heek en kasteel Bergh
Het volgende artikel geeft inzicht in de persoon van Jan Herman van Heek en in de turbulente bouw- en restauratiegeschiedenis van kasteel Bergh. Uit het artikel blijkt, dat van Heek ook de restauratie heeft gefinancierd van de St. Pancraskerk en de Boetzelaarsborg in ´s-Heeren-berg, van de torenmolen in Zeddam en van de St. Vituskerk in Hoog-Elten. Chris Ruikes, de auteur, is al meer dan 45 jaar verbonden aan het Huis Bergh, als gids en vrijwilliger in het huisarchief.

De Hoeve, Borculo
De Hoeve, een verdwenen havezate bij Borculo, zal bij velen van u niet bekend zijn. Daarom is het des te beter dat Lex Schaars, medewerker van het ECAL in Doetinchem, er de archiefstukken op heeft nageslagen. En wat blijkt: de Hoeve groeide vanaf 1725 van een landgoedje van 11 ha uit naar een omvang van zo’n 100 ha en er werden ingrijpende maatregelen genomen om de opbrengsten te verhogen. Toch kon ook dit kasteeltje niet behouden blijven: het werd in 1860 afgebroken.

Theekoepels in de Graafschap Zutphen
Het artikel van Wim Jansen, bouwkundige van beroep, is deel 2 van zijn rondreis langs een groot aantal landgoederen en theekoepels in de Graafschap Zutphen. Het is een heel plezierig verhaal, dat doet denken aan de wandeling die Jacob van Lennep heeft gemaakt door Nederland in 1823.

Waar te koop?
Het boek is te koop bij het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers (link) en in de boekhandel.

Opmerking

Recensie van Carla Oldenburger, Tuinhistorisch Genootschap Cascade: link

Geplaatst door Dhr. M.W.G.A.H. Hendriks op 16 nov 2012 18.48 Laatste aanpassing door: Dhr. M.W.G.A.H. Hendriks op: 17 nov 2012 18.19


Aantal malen gelezen: 3155


Als u wilt reageren, dan wel eerst inloggen!

Uw reactie wordt via e-mail verstuurd en op de
website geplaatst.
Uw reactie wordt alleen via e-mail verstuurd

Geen reacties gevonden