Nederlandse Genealogische Vereniging
Wie op zoek gaat naar voorouders kan best wat hulp gebruiken...
Van de NGV bijvoorbeeld!

Nieuws van de NGV

Bladeren door de nieuwsmeldingen van Algemeen NGV: titels - intro's - volledig
Bladeren door nieuwsmeldingen van alle AFDELINGEN (intro's)
Archief / Zoeken

Details nieuwsmelding

Column nr 7

Column
Geplaatst op: 28 feb 2011 door Mevr. A. Veldhuis




Misschien heeft u via de link van Familysearch (zie vorige column) diverse witte vlekken in uw kwartierstaat kunnen invullen. Mogelijk vond u hier van diverse personen, bijvoorbeeld via de Nationale Militie, persoonsbeschrijvingen in.
Wellicht heeft u zelfs portretten van die voorouders van rond 1900.
Echter, foto’s waren duur. Met wat meer gegoede voorouders heeft u dus iets meer kans. Maar wat te doen als ze (te) arm waren?
Met een beetje geluk vindt u ze op één van de volgende websites. Vier databases met signalement en van velen een bijbehorend portret:

Afbeeldingen van ontslagen gevangenen werden door Justitie gemaakt om op die manier de in vrijheid gestelde mannen/vrouwen beter in de gaten te kunnen houden.
Ze zijn gemaakt in de gevangenissen van Amsterdam, ’s-Hertogenbosch, Hoorn, Leeuwarden, Leiden, Rotterdam en Utrecht. De zogenaamde Geheime Registers.

Op internet kunt u 1680 portretten, gedateerd tussen 1882 en 1896, met beschrijving van gevaarlijk geachte gevangenen vinden op friesfotoarchief.nl. Taal kiezen (zal voor veel lezers Nederlands zijn, maar Fries kan ook), bij Collectie het bestand Geheim Register Ontslagen Gevangen selecteren en OK geven. In het bovenste veld (Vrije Tekst) de gezochte naam intikken en met wat geluk komt er één (of meerdere) afbeeldingen in beeld met basisgegevens. Na aanklikken van Link naar Bron: Klik hier opent een Acrobat Reader document met gegevens over het delict, straf en signalement. Wilt u gewoon wat bladeren in de collectie, dan kunt u een (willekeurig) jaartal in het vakje Vrije Tekst ingeven. Controleer bij het zoeken van een nieuwe naam even of onder Collectie het Gevangenisregister nog geselecteerd staat. Het wil nog wel eens wegglippen.


Het Amsterdamse Archief van de Politie heeft een 9500 signalementkaarten (waarvan het merendeel met foto) van delinquenten met de bijbehorende gegevens. Ze lopen van 1880 tot 1917. Op stadsarchief.amsterdam.nl komt u bij de betreffende bron via Archieven, Archiefbank en Indexen. Vierde van onderen staat Signalementenregister. Via Zoekkunt u personen vinden: met naam, geboortedatum en soms een (heel kleine) afbeelding (thumbnail). Het Register op ware grootte bestellen is mogelijk, uiteraard tegen betaling. Via Voorbeeld komt u (onderaan bladzijde) bij album van Hordijk. Tussen 1903 en 1913 verzamelde deze hoofdcommissaris (onder Misdaad ) 71 afbeeldingen van foto’s en knipsels van criminelen en delicten, met beschrijving. Hier wel duidelijke foto’s.



Ongeveer 5.000 signalementkaarten van personen uit de rijkswerkinrichting te Veenhuizen en Ommerschans van 1896-1901 staan op drenlias.nl. Voor het merendeel mensen die veroordeeld waren voor bedelen en landlopen. U komt er via Zoeken na 1811 en Veenhuizen en de Ommerschans. Naam van de gezochte persoon in het zoekscherm intikken geeft mogelijke een treffer. U kunt ook op een deel van de naam, of zelfs op (alleen) de eerste letter zoeken, via meer zoekmogelijkheden na selecteren van Zoekmethode Begint met. Handig als u gewoon wat wilt bladeren of niet zeker bent van de schrijfwijze. Niet alle personen die tussen 1827 en 1921 in de kolonie verbleven staan in de database. Met afbeelding zijn ze er alleen tussen 1897 en 1901, helaas geen vrouwen. Aanvullinde info van Wil Schackmann (schrijver van het boek De Proefkolonie): ‘De foto's zijn genomen in een periode dat de wetenschap dacht dat je aan iemands schedelvorm kon zien of hij op het verkeerde pad terecht zou komen’. Meer informatie over de kolonie en over zijn bewoners is te lezen op bovengenoemde site (drenlias) en op schackmann.nl/proefkolonie/index.html. De homepage van Wil. Hierop ook de eerste kolonisten.



Het kan zijn dat u in bovengenoemde digitale registers een foto van een voorouder vindt. Daarnaast zijn er van andere gevangenissen bij diverse archieven nog vergelijkbare items in de papieren versie, onder andere in het Rijksarchief in Noord-Brabant en het Centraal Bureau voor Genealogie (CBG) te Den Haag. En soms moet men gewoon met een inschrijvingsregister genoegen nemen waarin ‘slechts’ een geschreven beschrijving van de persoon staat. Een deel van de gevangenisinventarissen zijn op persoonsindex digitaal te doorzoeken, dit zijn onder andere:
De gevangenissen van Amersfoort, Utrecht, Wijk bij Duurstede en Rhenen via hetutrechtsarchief.nl. De ‘criminelen’ die in de gevangenissen van Noord-Holland (Hoorn, Edam, Enkhuizen, Purmerend, Weesp en Den Helder) zaten kunt u vinden op noordhollandsarchief.org/ik-zoek//3/419/ door onder Zoeken in de database te klikken op klik hier. Die van Zeeland (1812-1931, 115.000 inschrijvingen, o.a. Goes, Vlissingen en Sluis) staan op zeeuwengezocht.nl. Klik op zoeken en kies bij zoeken in voor Gedetineerden in de Zeeuwse gevangenissen, 1812-1931.

Tot slot kunt u nog zien of uw voorouders vermeldt staan in het Algemeen Nederlandsch Politieblad 1852-1946. Op de site cbg.nl kunt u hierop zoeken. Het zoekscherm staat rechtsboven op de bladzijde. Signalementen van verdachten, veroordeelden en vermisten en aanverwant, zijn er te bestellen.

In diverse jaarboeken zijn veroordeelden afgebeeld die in Veenhuizen en Ommerschans zaten tussen 1896 en 1901. Groningers staan in Gruoninga 1994, Friezen kunt u vinden in het Frysk genealogysk jierboek van 1995 en Drenten komen voor in de Drents genealogisch jaarboeken van 1994 en 1995.

Aanvullende informatie over gevangenen, straffen, detentie, signalementen, de gebouwen en alles wat er verder mee te maken heeft kunt u vinden op de site
blokhuispoort.nl/archieven.htm, de gevangenis van Leeuwarden.
In het Jaarboek van het CBG van 1991 (deel 45, blz. 207 t/m 247) kunt u ook meer over dit onderwerp lezen in het artikel Gevangen voorouders, onderzoek in negentiende-eeuwse gevangenisarchieven door R.J.F. van Drie. Op blz. 232 staat onder bijlage 4 een index van het Geheim Register.



Bovengenoemde inventarisatie van persoonsbeschrijvingen en waar ze te vinden is ongetwijfeld niet compleet. Graag hoor ik van u tips over soortelijk bronnen. En natuurlijk over andere. Rest mij nog te vermelden dat in het maartnummer van Gens Nostra, in het kader Gens Data, meer digitaal interessants staat. Onder andere een vraaggesprek met Bob Coret. Ik wens u veel lees- en surfplezier!

Opmerking

[Met dank aan Robyn Steensma]

Geplaatst door Mevr. A. Veldhuis op 28 feb 2011 19.31 Laatste aanpassing door: Dhr. M.W.G.A.H. Hendriks op: 28 feb 2011 20.14


Aantal malen gelezen: 14548


Als u wilt reageren, dan wel eerst inloggen!

Uw reactie wordt via e-mail verstuurd en op de
website geplaatst.
Uw reactie wordt alleen via e-mail verstuurd

Geen reacties gevonden

 

Zoek in de NGV site
(m.u.v. Bronnen)









10 redenen om lid te worden van de NGV!


RSS Agenda
RSS Nieuws
RSS Prikbord
RSS Publicaties
RSS Cursussen

Onze partners:




| © Nederlandse Genealogische Vereniging | Privacy Policy | Disclaimer | Website overzicht |