Nederlandse Genealogische Vereniging
Wie op zoek gaat naar voorouders kan best wat hulp gebruiken...
Van de NGV bijvoorbeeld!

Cursus-Agenda van de NGV

Cursussen binnenkort - Alle cursussen - Archief cursussen NGV

ma 04 okt 2010

Erfrecht door de eeuwen heen

 Een cursus in het gebied van afdeling 's-Hertogenbosch en Tilburg en van landelijke betekenis.

Adres: Zie de info op de website , TILBURG
Aanvang: 08.00 uur Einde: 12.30 uur
Organisator: HOVO Brabant seniorenacademie


Docent: Prof. Mr. Trix van Erp-Jacobs

Inhoud van de cursus:
Over erfrecht bij versterf, testamenten en ruzie om de erfenis

In 2003 traden in Nederland nieuwe regels voor het erfrecht in werking. In 2010 veranderde het successierecht in erfbelasting met nieuwe tarieven. Erfrecht spreekt tot de verbeelding. Zowel het maken als het voorlezen van testamenten is door kunstenaars geschilderd. Schrijvers en dichters hebben zich laten inspireren door erfrechtelijke perikelen. We kennen ook allemaal verhalen van de onbekende rijke oom die een vermogen nalaat aan nietsvermoedende verwanten of van familieruzies die ontstaan zijn bij het overlijden van ouders of broers en zusters. Al eeuwenlang komen deze zaken voor.

In deze rechtshistorische cursus wordt daarom gekeken naar de regels van het erfrecht die door de eeuwen heen hebben gegolden en naar processen die over nalatenschappen zijn gevoerd. We beginnen met het hedendaagse erfrecht bij versterf en het testamentaire erfrecht en gaan daarna terug in de tijd. Tot het begin van de 19de eeuw, toen het erfrecht in nationale wetboeken werd vastgelegd, was erfrecht een gewestelijke en soms zelfs regionale aangelegenheid. De regels konden per streek verschillen. In deze cursus wordt ingegaan op deze verschillen en wordt in het bijzonder het erfrecht in Brabant en de Limburgse territoria uit de 17de en 18de eeuw besproken. Vervolgens worden ook het testamentaire erfrecht en de notarile testamentaire praktijk in deze periode en deze gebieden bezien.

Het bestaan van regels betekende niet dat er geen ruzie over de erfenis kon ontstaan. Integendeel. Men ging procederen over het toepasbaar zijn van regels, over wie erfgenaam was of over de boedelverdeling. Een aantal van deze processen, gevoerd voor plaatselijke schepenbanken en de Raad van Brabant in Den Haag zullen de revue passeren. De cursusdeelnemers zullen daarna ook zelf archiefonderzoek doen naar een proces over een nalatenschap, waarbij de in de colleges gedoceerde stof in de praktijk naar voren komt.

Programma:

1. Erfrecht bij versterf en testamentair erfrecht naar huidig Nederlands recht
College over de beginselen van het hedendaagse erfrecht en de betekenis van de recente veranderingen daarin.

2. Intestaat en testamentair erfrecht door de eeuwen heen
Overzichtscollege over erfrecht in het Romeins recht, Germaans recht, Frankisch recht, het recht in de late Middeleeuwen en de 16de-18de eeuw.

3. Abintestaatserfrecht in de 17de en 18de eeuw in Brabant en de Limburgse terrritoria
Erfrecht in onze streken was lange tijd vooral gewoonterecht of costumier recht. Deze regels van gewoonterecht werden in de 16de en 17de eeuw veelal opgetekend. Uit deze rechtsoptekeningen blijkt een verscheidenheid van regels.

4. Wat staat er in het testament?
In de loop van de Middeleeuwen herleefde in onze streken het testament van het Romeinse recht en daarmee kwamen er ook regels voor het testamentaire erfrecht. De vele Latijnse termen in het erfrecht herinneren nog aan die Romeinsrechtelijke oorsprong. In dit college worden 17de- en 18de-eeuwse testamenten gelezen en bestudeerd aan de hand van exempla uit een Brabants notarisboek of uit Brabantse notarile archieven.

5. Ruzie om de erfenis: erfrechtelijke geschillen in de 17de en 18de eeuwen in Brabant en de Lande van Overmaze voorgelegd aan de Raad van Brabant in Den Haag
Bij ruzies om erfenissen moest de rechter er aan te pas komen om het geschil te beslechten. Dat was tot de negentiende eeuw een plaatselijk gerecht. Boven dit gerecht stond voor Brabant en de Landen van Overmaze de Raad van Brabant, een gewestelijk justitiehof. Daar kon men in hoger beroep van uitspraken van de plaatselijke gerechten. In dit college zullen enige van de daar gevoerde processen worden besproken, mede ter voorbereiding van het eigen onderzoek van de cursusdeelnemers.

6. Archiefonderzoek
Het archief van de Raad van Brabant wordt bewaard bij het Brabants Historisch Informatie Centrum in s-Hertogenbosch. De deelnemers zullen een origineel procesdossier bestuderen en onderzoeken welke regels door partijen werden aangehaald, respectievelijk door het gerecht toegepast.

7. Slotbijeenkomst
Tijdens het laatste college zullen de deelnemers hun onderzoeksresultaten aan elkaar presenteren en zal het proces kunnen worden gereconstrueerd.
Over de docent:
Prof. mr. B.C.M. van Erp-Jacobs is bijzonder hoogleraar Oud-vaderlands recht en universitair hoofddocent Rechtsgeschiedenis aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit van Tilburg. Zij doceerde ook vele jaren aan de Rijks Archiefschool in Den Haag en Amsterdam. Zij heeft veel onderzoek gedaan in de archieven van de plaatselijke schepenbanken en van de Staatse Raad van Brabant.

Cursus najaar 2010:
Prof. mr. A.Fl. Gehlen is emeritus hoogleraar Rechtsgeschiedenis aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Maastricht en oud-notaris te Heerlen. Hij publiceerde over de rechtsgeschiedenis van de Limburgse territoria en de geschiedenis van het notariaat.



Cursusdata:
4-10, 11-10, 25-10, 1-11, 8-11, 15-11 en 22-11-2010 (29-11 reservedatum inhaalcollege)
Maandagochtend 10.45 - 12.30 uur
Op 15 november is er een werkcollege in het BHIC in s-Hertogenbosch in de Citadel.

Cursusmateriaal:
Reader. Verder aanbevolen: Weekblad voor Privaatrecht, Notariaat en Registratie, nr. 6516, jg. 134, 4-11. Januari 2003: Bijzonder nummer Nieuw Erfrecht. De Nederlandse Leeuw, jg. 121, no. 9-12. September-december. 2004: Drie eeuwen erfrecht.

Kosten: Het cursusgeld bedraagt 164,00

Inschrijving:
Zie: link
Inscrijfformulier op:
link

Voor meer info (website): www.hovobrabant.nl/?nid=1211&oid=689a195c-55c8-4b8f-9cdb-262e3f85bf5a
Voor meer info (email): info@hovobrabant.nl
Voor meer info (alg.): 013 - 466 8119


Geplaatst door : Mevr. A.P.J. Kyser-van der Zee op: 12 jun 2010
Aantal malen gelezen:1194
Laatste aanpassing door: Mevr. A.P.J. Kyser-van der Zee op: 12 jun 2010


 

Bijgewerkt: 7-juli-2012
Zoek in de NGV site
(m.u.v. Bronnen)











RSS Agenda
RSS Nieuws
RSS Prikbord
RSS Publicaties
RSS Cursussen

Onze partners:




| © Nederlandse Genealogische Vereniging | Privacy Policy | Disclaimer | Website overzicht |