Genealogische artikelen van de NGV

Toon de volledige inhoud van het genealogisch artikel

Van oude botten, jonge grootmoeders en kluwens van draden

Een genealogisch artikel van afdeling
Geplaatst op: 06 dec 2015 18:37 door Dhr. A.W.J.M. van Gestel


Auteur: Dhr. A.W.J.M. van Gestel

Ons beeld van de werkelijkheid verandert voortdurend. Hierbij recent nieuws over chromosomen, grootmoeders en prehistorische voorouders.

Pas toen de ontwikkeling van de scheikunde het mogelijk maakte stukjes van cellen te verven, konden we gaan kijken naar chromosomen. We wisten tevoren niet eens, dat die bestonden. Het gebruikelijk plaatje is dat van een korter of langer staafje, waarvan de beide helften in het midden aan elkaar zitten, een soort van X. Dat is een momentopname tijdens de celdeling. Het blijkt nu, dat élk plaatje een momentopname is. In elke cel van 0.1 mm zit 2 meter draad, die voortdurend in beweging is. Daardoor komen stukken DNA tegen elkaar aan te liggen en wordt interactie mogelijk. De momentopnamen, die wetenschappers nu kunnen maken, helpen onderzoekers de ligging en interactie van genen op te sporen, die ziekten veroorzaken.

De grootmoeder-theorie houdt in, dat mensen zo oud worden en doorleven na de menopauze vanwege de zorg van grootmoeders voor hun kleinkinderen. Deze zou in onze lange voorgeschiedenis van jager-verzamelaar onmisbaar geweest zijn. Bij moderne jagers-verzamelaars is dit nog steeds het geval. Vergelijkend onderzoek naar mensen en chimpansees toont aan, dat genen, die ouderen beschermen tegen ouderdomskwalen bij chimpansees niet of nauwelijks en bij de mens volop voorkomen. Als onze verre voorouders vooral overleefden dank zij de grootmoeders zouden wij dus eigenlijk vooral moederlijke genealogieën moeten maken (wat volgens de huidige definitie (wie bepaalt die?) niet eens mogelijk is). Iets voor de viering van 70 jaar NGV?

Het lukt steeds beter om uit oude botten (van voor onze jaartelling) DNA te halen. En zo krijgen we een steeds beter beeld van onze Europese voorouders in de prehistorische tijd. Hun herkomst blijkt 3-erlei. De oude jagers-verzamelaars, de boeren uit het Midden-Oosten en de lange krijgers uit de steppen. De boeren ontwikkelden bijna 10.000 jaar geleden in Turkije een lichte huid, zodat deze vitamine D kon vastleggen en brachten dat mee naar Europa. Het vermogen om als volwassene melksuiker te verteren en dus om melk te drinken ontstond bij hen ruim 5.000 jaar geleden. Blauwe ogen ontstonden het eerst bij jagers-verzamelaars. Zij maakten vanaf 9.000 jaren geleden plaats voor de boeren uit het Zuidoosten. Uit het oosten kwamen de eerste karren vanaf 3.000 jaar geleden. Lange krijgshaftige herders kwamen op hun paarden en wellicht met onze taal deze kant op vanuit de steppen tussen de Zwarte en Kaspische Zee. Alle 3 de groepen hebben hun sporen in ons DNA achtergelaten. Met landbouw kun je gemiddeld 10 keer zoveel mensen voeden dan je met jagen en verzamelen kunt. Al doet grootmoeder nog zo haar best! Daar staat tegenover, dat het harde bestaan van de kleine groepen jagers-verzamelaars vaak gezonder was dan de al spoedig overbevolkte landbouwgebieden. De grotere aantallen boeren leggen uiteindelijk in het DNA van de Europeanen het grootste gewicht in de schaal.

Bronnen

De eerste 2 alinea’s zijn gebaseerd op de bijlage ‘Wetenschap’ van de NRC van gisteren 5 december pg W2 en W3. Over de oude botten bericht de NRC op 25 november op pg W7.

Opmerking

Voor onze wortels wordt Turkije dan toch de favoriete reisbestemming.


Aantal malen gelezen: 2269
Uw reactie wordt alleen via e-mail verstuurd
Uw reactie wordt via e-mail verstuurd en op de website geplaatst.
Als u wilt reageren, dan wel eerst inloggen!

Aantal reacties: 0 (reacties alleen via e-mail worden meegeteld)