Evenementenkalender van afdeling Twente

 

Za 12 apr 2014 - Ons Moderne Dagelijkse Brood

Een evenement voor Twente en van lokale betekenis.
Plaats: Grotestraat 207 BORNE
Spreker: Otto Huizinga


Programma:

In deze lezing wordt de ontwikkeling beschreven van brood als voedingsmiddel voor de elite naar basisvoeding voor de gehele bevolking om de honger te bestrijden en de volksgezondheid te verbeteren. De technologische ontwikkeling speelde hierbij een belangrijke rol, de ontsluiting van “het Wilde Westen” in de Verenigde Staten was echter de beslissende factor. Door de toenemende betekenis als basisvoedingsmiddel werd het ook een belangrijk instrument in tijden van oorlog: als trigger om een (burger)oorlog te beginnen, als middel om soldaten op sterkte te houden en als strijdmiddel door middel van uithingeren van de bevolking. In Nederland kennen we de hongerwinter aan het einde van de tweede wereldoorlog als één van de vele voorbeelden. Het meest recente voorbeeld zien we in Syrië in de praktijk gebracht. Na 1945 traden er nog enkele revoluties op in de broodproductie en merkwaardig genoeg een afwaardering van het brood als voedingsmiddel.

Verslag

Een aantal maanden geleden hield Otto Huizinga het eerste deel van zijn lezing met als onderwerp ”Ons Dagelijks brood”. Deze middag vervolgde hij zijn verhaal.
In zijn betoog legt hij een relatie tussen de maatschappelijke ontwikkeling en de positie van het brood daarin. In de 19e eeuw zien we het begin van de industrialisatie en het imperialistie. Onder dit laatste verstaat Huizinga de inrichting van de maatschappij n.a.v. regels. Inde 18e en 19e eeuw was het maken van brood nog handwerk. In het hele proces van het ploegen tot het bakken van brood werden er vele handelingen verricht. Het gevolg was dat het brood daardoor duur was en een luxe product. De armen aten brei en de rijken aten brood.
Tot 1850 veranderde er weinig aan het brood. Het werd gemaakt met behulp van zuurdesem en in een steenoven gebakken. De werkzaamheden van de molenaar en de bakker waren sterk gescheiden.
Na plm 1850 verandert dit allemaal. De zich dan aandienende industrialisatie leidde tot een structurele verandering van de maatschappij. Ze gaan nu de processen regelen. Daardoor ontstonden er ook nieuwe beroepsvormen.
Men deed in die tijd dan ook popgingen om tot een industriële manier van brood bereiding te komen. In Amsterdam begon de huisarts Sarphati in 1855 met het oprichten van de Maatschappij voor Meel- en broodfabrieken. Hij zorgde er voor dat er begonnen werd met industrieel bakken van brood. De aanleiding was de slechte voedselsituatie in Amsterdam te verbeteren. Hij zorgde ervoor dat het brood gemiddeld 30% goedkoper werd.
We zien dat in het begin van de 19e eeuw men langzamerhand het proces en de techniek van het gebruik van de stoommachine steeds beter begon te beheersen. En op diverse terreinen toe te passen. Zo vond in 1832 Sulzenberg de zgn. walsstoel uit waardoor er sneller gemaald kon worden. Rond 1860 beheerste men het proces van het gradueel malen m.b.v. stenen, terwijl in 1862 door Gregold het industrieel produceren van gist werd uitgevonden. Hoewel er rond 1850 al veel bekend was van de processen om op industriële wijze brood te maken ontbrak nog de samenhang tussen deze processen.
In de USA begon men in het midden van de 19e eeuw de elementen die nodig waren om brood te maken in een productieproces onder te brengen. Door de verdere ontginning van het midden en westen van de USA kreeg men de beschikking over veel graan. Ook werden de transportmogelijkheden door de aanleg van het spoor sterk verbeterd. Tussen 1890 en
In 1878 gaat General Mills werken met de walstoel . Tussen 880 en 1890 werden de USA een grote graanhandelaar. Goedkoop graan overspoelde de Europese marken .Veel boeren in Europa konden hun graan niet meer kwijt. Europese boeren konden niet zo goedkoop produceren en om hun boeren te beschermen namen de Europese landen protectistische maatregelen. Vele Europese boeren waren werkeloos geworden en gingen in de industrie werken. Door de voedselblokkade r kan er veel minder graan naar Europa worden geëxporteerd. Eerst in augustus 1919 wordt deze blokkade opgeheven. De blokkade leidde tot grote verliezen in de USA. Deze verliezen waren de opmaat voor de Grote Depressie. Door de steeds betere maalmogelijkheden en de sterke behoefte aan wittebrood verdwenen steeds meer voedingsstoffen uit het brood. Het gevolg was dat men met chemische toevoegingen het gebrek aan voedingsstoffen in het industriebrood te compenseren. Bij de keuring van de soldaten tijdens WO II bleek nog eens hoe groot het gebrekaan de noodzakelijke voedingstoffen in hetwitt brood was. Bijna een derde van de rekruten werd afgekeurd vanwege lichamelijke gebreken ten gevolge van dit tekort aan voedingsstoffen in het brood.

Alleen de auteur of een gebruiker met usertype afdelingssecretaris of hoger kan een verslag toevoegen/aanpassen


Geplaatst door Dhr. B.J.M. Nijkamp op 19 dec 2013 tijd: 10.37 - Laatste aanpassing door: Dhr. B.J.M. Nijkamp op: 03 apr 2014 tijd: 19.52
Aantal malen gelezen: 1951